Campanula portenschlagiana

Но тоа не значи дека нашите градини и домови мора да бидат без боја. Далматинската кампанула, Campanula portenschlagiana, е компактно повеќегодишно растение кое го задржува свежото зелено листо и во студениот период, а на пролет и почеток на лето се претвора во килим од виолетови ѕвончиња. Потекнува од карпестите падини на Далмација, затоа природно е прилагодена на постудена клима до и совршено расте во пукнатини, карпи низ ѕидови и во саксии.

Во градина, далматинската кампанула формира низок тепих, обично висок 10–15 cm, и нежно паѓа преку рабови и камења. Одлична е за карпести градини, потпорни ѕидови, виснати жардинјери и преден дел на леи, каде што ги омекнува линиите и ги исполнува празнините меѓу другите повеќегодишни растенија. Ѕвездестите виолетови цветови се појавуваат во изобилство од доцна пролет до рано лето, а со лесно кратење и добра нега многу растенија повторно даваат поединечни цветови подоцна во сезоната.

Една од најголемите предности на оваа вид е отпорноста на студ. Откако ќе се вкорени во земја и ќе има добра дренажа, Campanula portenschlagiana може да издржи температури далеку под нулата, често до околу −15 °C, без посериозни оштетувања. Листовите можат да изгледаат измрзнато по силен мраз, но коренот и пупките обично преживуваат и на пролет даваат нова, свежа зелена маса. Ова ја прави идеална за нашиот локален климат, каде што зимите носат периоди на мраз, но и многу сончеви денови.

Одгледувањето на далматинската кампанула е едноставно. Изберете место на полно сонце до делумна сенка, со почва што добро се дренира, но не се суши целосно. Во потешки, глинести почви добро е да се додаде песок или крупен перлит и растението да се засади малку повисоко, за да не стои вода околу вратот во текот на зимата. Во вегетативниот период полевајте редовно за почвата да биде рамномерно влажна, а преку зима намалете го полевањето, особено кај саксиски растенија изложени на дожд.

Барањата за прихрана се умерени. Доволна е една лесна доза на балансирано, бавноослободувачко ѓубриво во пролет за листовите да останат интензивно зелени и цветањето да биде силно во текот на целата сезона. Редовното отстранување на прецветаните ѕвончиња го поттикнува растението да формира нови пупки наместо семе, а лесно кратење по главниот бран цветови помага да се задржи компактна и густа форма. На секои неколку години, постарите грмушести перничиња може да се ископаат и поделат во пролет или рана есен, за да се обнови растот и да се добијат нови растенија за други делови од градината.

Далматинската кампанула е одлична и за садови и висечки жардинјери. Во саксии, коренот е многу поизложен на студ, па затоа е корисно да се заштити при најавен силен мраз – придвижете ги саксиите до ѕид, обвиткајте ги со агротекстил или сместете ги во студено, но безмразно место. Во затворен простор или на засолнет балкон, Campanula може да се користи како сезонско цветно растение; сака светла просторија со свежи температури и постојано малку влажна подлога. Избегнувајте поставување директно над радијатор или во многу топли простории, бидејќи високите температури значително го скратуваат периодот на цветање.

Освен практичните квалитети, ова мало растение носи и убаво значење. Ѕвонестите цветови традиционално се поврзуваат со благодарност, нежност и трајна љубов, па затоа се прекрасен избор за божиќни и новогодишни подароци. Саксиичка со виолетови ѕвончиња на масата покрај колачи, крофни или домашен леб внесува природна, тивка декорација и нè потсетува на надежта за нов живот што веќе се подготвува под површината. Кај многу љубители на цвеќе, далматинската кампанула станува омилено „заштитно“ растение кое се враќа секоја година и ги поврзува сезоните и спомените.

Растението е и одличен медоносен магнет. Неговите отворени, плитки цветови привлекуваат пчели и други опрашувачи во текот на пролетта и летото, што е корисно ако во близина имате овошки или зеленчукови култури. Со својата густа покривка, кореновиот систем помага и во спречување на ерозија на земјата на косини и околу потпорни ѕидови.

Во нашиот расадник во Велес, далматинската кампанула е едно од најбараните мали повеќегодишни растенија. Купувачите ја ценат комбинацијата од издржливост и нежна убавина, а одлично се вклопува и во модерни саксии, и во рустични камени структури, и во класични „cottage“ градини. Без разлика дали барате отпорно покривно растение, висната ѕвончеста декорација за саксија или едноставна жива декорација за Божиќ и Нова година, Campanula portenschlagiana е едно мало зимско чудо што вреди да се открие