Canna (кана) се ценети по нивните егзотични и впечатливи цветови, но на нив може да се заканува невидлива опасност – вирус. Иако растенијата продолжуваат да цветаат, штетата може да биде значајна и неповратна.
canna
Главни вируси на кана: симптоми и линкови со слики
1. Canna Yellow Mottle Virus (CaYMV)
- Симптоми: Бледожолти линии помеѓу жилите на листот, подоцна појава на кафеави дамки. Може да предизвика искривување и забавен раст.
- Пример слика: https://www.insectimages.org/browse/image/5583440
2. Bean Yellow Mosaic Virus (BYMV)
- Симптоми: Изразен жолт мозаик на листовите, нерамномерни шари и обезбојување. Растението заостанува во растот и може да увене.
- Пример слика: https://www.umass.edu/agriculture-food-environment/greenhouse-floriculture/photos/canna-virus
3. Canna Yellow Streak Virus (CaYSV)
- Симптоми: Жолти линии и шари долж жилите на листот, често со неправилен изглед. Во потежок стадиум се јавува јасно изразено создавање линии слично како CaYMV.
- Пример слика: https://www.invasive.org/browse/subthumb.cfm?sub=69870&cat=88
Други вируси
- Cucumber Mosaic Virus (CMV) и Tomato Aspermy Virus (TAV) исто така ги напаѓаат каните, предизвикувајќи обезбојување и мозаичен изглед на листовите.
Симптоми на зараза
- CaYMV: мозаик, жолтило, хлороза и некроза по жилите pnwhandbooks.orgAPS Journals.
- Potyvirus (BYMV/CaYSV): мозаици, мозаици, флекасти и некроза, особено во зелени сорти – во тешки случаи растенијата стануваат непродажни pnwhandbooks.orgrhs.org.ukextension.okstate.edu.
- Двоен напад (CaYMV + CaYSV/BYMV): симптомите прогресираат од блага мозаицираност до некроза по жилите и лисната плоча pnwhandbooks.org.
- Во сорти со пруги, инфекцијата предизвикува неуредни и широки ленти наместо редовни, јасни шарки pnwhandbooks.org.
- RHS (UK): забележани се заостанат раст, искривување, пруги на лисјата и „прекини“ на бојата во цветовите rhs.org.uk.
Како се пренесува вирусот?
- Лисни вошки пренесуваат потирални вируси како BYMV и CaYSV rhs.org.ukAg & Natural Resources CollegeWikipedia.
- Механички пренос преку загадени алатки и преку поделба на заразени ризоми (подземни корени) Ag & Natural Resources Collegeextension.okstate.edurhs.org.uklongwoodgardens.orgpnwhandbooks.org.
- CaYMV може да се пренесува преку семе (најчесто кај DNA вирусите); другите вируси обично не се пренесуваат преку семе longwoodgardens.orgballseed.com.
Нема лек – само превенција
- Не постои лек — заразените растенија мора веднаш да се отстранат и уништат (не во компост) rhs.org.ukAg & Natural Resources CollegeWikipediacanna-virus.org.uk.
- Дезинфекција на алатки – исчистете ги со алкохол поради механичко пренесување rhs.org.ukAg & Natural Resources College.
- Купувајте сертифициран, вирус-фри материјал pnwhandbooks.orgextension.okstate.edu.
- Користете семе или култура на ткиво (tissue culture) наместо ризоми – тоа го намалува ризикот од скриени инфекции longwoodgardens.orggrowertalks.comballseed.com.
- Контрола на штетници како лисни вошки, особено ако имате градина со зеленчук – тие можат да пренесат вируси на Canna extension.okstate.eduGardening Know How.
Брз преглед: Како да се заштитите
| Акција | Цел |
|---|---|
| Редовна инспекција за симптоми | Рана идентификација |
| Отстранување на заразени растенија | Прекинување на ширење |
| Дезинфекција на алатки | Превенција на механички пренос |
| Купете сертифициран материјал | Чист почеток |
| Користете семе или tissue-culture | Намалување на ризикот |
| Контролирајте афиди | Заштита од вектори |
Заклучок
Вирусот на Canna може да биде опасен, но со внимателност и добри практики, вашата градина може да остане здрава и убава. Почнете со чист материјал, чувајте чисти инструменти и делувајте брзо ако забележите симптоми
Доколку набавувате нова canna изолирајте ја од другите растенија особено кани и градинарски култури се додека не се осигурате дека вашата нова canna е без вирус.
